Weblog Kristien Hemmerechts

Wanneer is iemand geestesziek?

06 / 10 / 2011
Wanneer is iemand ziek en wanneer is iemand slecht? De vraag houdt me bezig telkens wanneer het land in de greep is van een ‘gruweldaad’. Neem nu Geneviève Lhermitte, de vrouw die haar kinderen vermoordde. Hoe kan een moeder zoiets doen, niet één keer, maar vijf keer na elkaar? Mensen zeggen: de stoppen sloegen door. Of: er was iets in haar gevaren. Er was iets niet juist met haar. Lhermitte leek het zelf te beseffen want ze heeft hulp gezocht. Helaas heeft ze die maar half gekregen. Ze zit nu in de gevangenis en ze zal daar nog lang blijven. Mijn vraag is: moet je iemand die ziek is straffen of moet je die behandelen?

Lhermitte is in zekere zin een gemakkelijk geval. Haar misdaad is zo extreem en zo tegennatuurlijk dat je niet anders kunt dan concluderen dat ze in een vlaag van waanzin of verstandsverbijstering heeft gehandeld. Bij andere beruchte moordenaars ligt het moeilijker. Ik durf hun namen nauwelijks te tikken. Hun moorden hebben zoveel verontwaardiging gewekt dat er nauwelijks ruimte is voor de vraag: Zijn ze ziek of zijn ze slecht? En ook: Is het mogelijk dat slecht zijn een ziekte is? Ik probeer het met twee infame namen: Hans Van Themsche en Kim De Gelder. Twee jonge mannen, die erg jonge levens hebben vernield. Hun daden zijn onvergeeflijk. Tegelijkertijd zijn ze allebei duidelijk gestoord. Een ‘normaal’ mens doet zoiets niet. Hoe moet je het abnormale gedrag begrijpen: als ziekte of als bewijs van slechtheid? Zijn Van Themsche en De Gelder door en door slecht, of zijn ze door en door ziek? In het eerste geval verdienen ze een straf, in het tweede een behandeling.

Wat is ziek?

En dan is er de man die op dit ogenblik in het middelpunt van de belangstelling staat: Ronald Janssen. Hoe meer details over zijn daden bekend geraken, hoe meer ik denk: die man is echt ziek. Maar wat is de betekenis van dat woord ‘ziek’? Hoe moeten we het begrijpen? Hoe gaan we ermee om?

Ziekte is geen excuus. Elke mens is en blijft verantwoordelijk voor zijn ziekte. Stel bijvoorbeeld dat je slecht ziet. Dan moet je niet zonder bril of lenzen achter het stuur van een auto gaan zitten. Je kunt het niet helpen dat je slechte ogen hebt, maar je kunt wel helpen hoe je met die slechte ogen omgaat. Of stel dat je pedofiel bent. Het moet behoorlijk klote zijn wanneer je als pedofiel wordt geboren. Je kunt het niet helpen, maar je houdt wel in de hand hoe je ermee omgaat. Coach worden van jonge zwemmertjes is dan bijvoorbeeld geen verantwoorde keuze. Of stel dat je zoals een Ronald Janssen gewelddadige neigingen hebt en dat je vrouwen wil verkrachten. Ik kan me voorstellen dat die man denkt: ik heb er niet om gevraagd. Dat is waar. Maar als je eenmaal in de gaten hebt dat je zo bent, dan kun je er wel de verantwoordelijkheid voor nemen, net zoals je als alcoholist ervoor kunt kiezen bij de AA te gaan. Janssen was zich van zijn ‘geaardheid’ bewust. Hij heeft er geen hulp voor gezocht. Integendeel. Hij heeft zijn leven proberen zo uit te bouwen dat hij in alle stilte zijn gang kon gaan. Dat was slecht.

Te Gek?

Er is de afgelopen dagen veel aandacht geweest voor psychische gezondheid. En er zal de volgende dagen nog meer aandacht zijn. De Te Gek?!-karavaan trekt door het land met als eenvoudige boodschap: schaam je niet voor psychische problemen, maar praat erover en zoek hulp. Terwijl ik dit tik besef ik hoe die woorden voor veel meer gelden dan voor een depressie of een burn-out of ADHD of autisme. En ook besef ik hoe moeilijk een begrip is als ‘ziek’. Misschien denkt u: een maatschappij kan niet blijven hulp bieden. Er is maar zoveel ‘rek’. Op den duur heeft iedereen wel ‘iets’. Denk dan aan Lhermitte. Besef dat indien zij tijdig de hulp had gekregen waarom ze vroeg, haar kinderen nog zouden leven. Of denk aan Yasmine, die niet anderen maar zichzelf vermoordde. Ook zij had hulp gezocht, maar ook daar was iets mis gelopen. Zoek dus adequate hulp.

Kristien Hemmerechts

(Kristien Hemmerechts is schrijfster)

@Allen: reageren op deze bijdrage impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees ze dus - mod

21 Antwoorden op “Wanneer is iemand geestesziek?”

  1. K. Zegt:

    En wat kun je een maatschappij noemen die maar blijft vervuilen en menselijkheid zo vaak fnuikt?

  2. peter Zegt:

    Elke dag worden er op bevel van generaals, commandanten, partijvoorzitters, ministers, CEO’s of presidenten enz. … onschuldige mannen, vrouwen en kinderen gedood of ernstig verwond of onwaardig behandeld. Het wordt tijd dat dergelijke personen ook gek worden verklaard en geïnterneerd. Geldt ook voor sommige mensen uit de financiële wereld. Het probleem is dat de activiteiten van voornoemde sujetten zogezegd ‘gelegitimeerd’ zijn, en dus nog ergens ‘aanvaardbaar’ in de ogen van de gewone mens. Maar daar stopt eigenlijk de grens tussen wat een hebzuchtige of eerzuchtige ‘professional’ doet en wat daders zoals Ronald Janssen doen: ze zijn gewoon belust op macht, bevrediging, en het zo ‘instant’ mogelijk inlossen van hun behoeften. De Mens wordt gek wanneer hij er wanhopig niet in slaagt te krijgen wat hij wil.

  3. Eddy Wofs Zegt:

    Beste Kristien, als ik dit allemaal zo las, dacht ik bij mezelf: “Ben ik nu gek of niet?”. Iedereen twijfelt wel eens aan zichzelf. Maar ik weet wel dat er geen perfecte mensen bestaan. Misdadigheid kan een ziekte zijn. Het is soms zeer moilijk een grens te trelkken. Ik van mijn kant probeer om zo eerlijk mogelijk te zijn maar soms stoot ik op twijfels en dan verberg ik me al eens achter mezelf.. Eerder ben ik prettig gestoord en daar voel ik me goed bij. Uw uitgesproken knappe tekst Kristien is er een om even bij stil te staan.Blijkbaar zijn er veel mensen wakker geschudt die dit lazen. Er is nog veel werk aan de winkel op het vlak van hulpverlening bij psychische gezondheid. En tussen gek en gek is soms een wereld van verschil.. Met vriendelijke groeten, Eddy Wolfs

  4. Reena Dillen Zegt:

    Goededag Kristien en co,

    Ik denk,dat medemensen die aan “decorumverlies “lijden en hierdoor dus gruweldaden uitvoeren, bij geboorte of tijdens de jeugd,
    misgevormd werden! MisGEvormd werden door hun opvoeding , omgeving, eigen verkeerde interpretatie,eenzaamheid, misbegrepen voelen, tekortkomingen voelen…
    Als ze dan tijden hun adult leven gruweldaden uitvoeren: moeten ze in de eerste plaats afgeschermd worden om hun omgeving
    te beschermen, en kan er psychisch nagegaan worden wat hun motieven en of hun denkprocessen waren ,om tot die daden over te gaan.,.. Wat er wel wordt gedaan, vermoedk!
    MAAR, HERopvoeden is volgens mij véél moeilijker, dan opvoeden !!!!!!!!!
    Ne mens zijne psyche bestaat uit 1000 facetten, onmogelijk om al de hersenspinsels van ne mens te ontwarren, dus nog onmogelijker om er dan een éénduidig etiket op te plakken.

  5. Johan Van den broecke Zegt:

    Een artikel dat me erg geraakt heeft. Wij als oudere generatie vragen ons dikwijls af: was dat ” in onzen tijd ook zo. ” Wij leven heden in een maatschappij, waar alles - belangrijk of niet belngrijk - van noord tot zuid, van oost naar west - medegedeeld wordt of kan medegedeeld worden. In mijn ogen hangt veel af van een gezonde censuur van de mediaveantwoordelijken. De multiraciale vermenging over de gehele wereld kan wel het gevoel geven dat men zich niet meer zo veilig voelt of dat men ergens wat angstig wordt. Over fysische ziekten durft éénieder praten; of het kanker , hiv of iets anders is ; die kunnen diagnostisch vastgesteld worden: die mensen zijn ziek en dit spijtig maar normaal.. Psychische ziekten zijn TEGENWOORDIG ook in vele gevalen te diagnoniceren. Eerste voorwaarde is dat de zogezegde patiënt of de omgeving het vaststelt; de patiënt die zelfontleding aanvaardt én er wil over praten. Een ” minder goeie dag hebben ” kent éénieder maar er bij herhaling de nodige conclusie uit trekken hangt af van de inwendige weerbaarheid van de betrokkene. Die inwendige weerbaarheid kan op zich al gestoord zijn. Mag ik nu even een vergelijking maken: bij elke fysische ziekte hoor ik de medische wereld verklaren: laat u regelmatig onderzoeken: hoe vlugger de symptonen van een ziekte kunnen vastgesteld worden, hoe meer kans op genezing ! Moeten of kunnen we dit op ” psychisch vlak ” misschien ook doortrekken. Een vlugge diagnose kan in die gevallen waarschijnlijk ook heel helend zijn. Dit is een poging tot benadering met dank aan Kristien Hemmerechts voor de probleemstelling.

  6. Johan Kindt Zegt:

    Wanneer is iemand gek?

    Het beste wat ik erover las is het verhaal ‘De psychiater’ (1881) van de Braziliaanse schrijver Machado de Assis (1839-1908), verschenen in de gelijknamige bundel verhalen bij De Arbeiderspers Amsterdam 1984 in vertaling van de betreurde August Willemsen. Samengevat: Niemand is gek. Of anders iedereen en zeker ook, het willen vaststellen van de grens tussen verstand en waanzin is gekkenwerk! Maar er zit zoveel meer in dit verhaal.

    Het is mijn favoriete verhaal en heb het al vaak herlezen, ook al omdat het een genadeloze ‘politieke’ analyse inhoudt die nog steeds actueel is.

  7. Wilfried Zegt:

    We hebben er lak aan om voor elke (massa)moordenaar “begrip ” te willen bedenken.
    Hoe gruwelijker de daad, des te meer redenen worden gezocht en gevonden om het te vergoeielijken en verdoezelen.

    Moordenaars moet men niet te veel pamperen en “tweede kansen” bieden.
    Mensen moeten zich kunnen beheersen, ook zij die het daar schijnbaar moeilijk mee hebben.
    U zegt het heel terecht. Ziekte is geenexcuus.
    Voor degenen die hulp nodig hebben, is er hulp beschikbaar. Men moet ook geholpen “willen” worden.

    Moordenaars als Dutroux,Janssen, Lhermitte en consoorten, horen thuis in een diepe, donkere kerker, zonder daglicht.

  8. Peter S Zegt:

    Je kan maar zo gek zijn als de maatschappij waarin je leeft dat toelaat. Helaas leven we in een maatschappij die liegen en bedriegen promoot. Begint al heel vroeg met het gruwelijke verhaal van St. niklaas en stukgesneden kinderen. We zullen maar zwijgen over godsdienst; de eerste de beste kwiet die zegt dat hij in contact staat met ‘god’ en er een boekske over schrijft wordt onvoorwaardelijk geloofd. Ik vermoed dat er veel potentiële moordenaars rondlopen die maar de ‘klik’ moeten maken. De meesten worden tegengehouden door de schrik om gepakt te worden. Het zijn meestal ook mensen in een machtspositie die denken dat ze er wel mee wegkomen. Superego’s die hun eigen kleine maatschappijtje in hun hoofd hebben.

  9. rejan minnekeer Zegt:

    De kernvraag van Mevrouw Hemmerechts is misleidend. De definitie van ‘ziek’ is redeljk makkelijk te geven. Maar het andere aspect wat zij vermeldt (de vrije keuze) is heel wat moeilijker.
    Recent verscheen van de Gentse professor Verplaetse het boek “Zonder vrije wil”, waarin hij pleit voor een maatschappij waarin geen schuld meer bestaat (omdat de mens geen vrije wil heeft - in filosofisch jargon is hij dus een ‘harde determinist’) en dus ook geen straf meer moet bestaan.
    Precies datgene wat Mevrouw Hemmerechts aandraagt als mogelijke oplossing (’je kan beslissen of je je geaardheid volgt’) wordt door Verplaetse afgewezen : de mens heeft in essentie geen vrije keuze, want hij heeft geen vrije wil.
    Dit alles betekent niet dat ik het met Verplaetse eens ben. Ik stel alleen maar dat de dingen moeilijker liggen dan ze vaak lijken.
    Ik werk in gevangenissen en merk vaak dat daders zeer bewust kunnen kiezen als het om dingen gaat die henzelf aangaan, maar zich makkelijk verschuilen achter ‘iets in mij deed het mij doen’ wanneer het gaat om verantwoordelijkheid voor de daden op te nemen.
    Filosofisch gesproken ben ik in wezen een compatibilist (maar geen libertarist…) en geloof ik wel in ‘vrije wil’.

  10. Staf Van Hove Zegt:

    De mens is het meest wreedaardige dier op de wereld.
    Gekken zijn mensen die niet bewust zijn van hun daden, zij zijn zieken en moeten verzorgd worden.
    Hitler, Stalin, Pol Pot, oorlogsmisdadigers, kampleiders en de uitvoerders, seriemoordenaars, Horion, Dutroux en nu Janssens zijn wreeaards die niet thuishoren in instellingen voor verzorging, maar die moet men simpel verwijderen uit de maatschappi, opdat ze anderen geen leed meer zouden berokkenen. Zij wisten wat de gevolgen van hun daden zouden zijn. Zelfs vernamen we dat een seriemoordenaars uit het Gentse, een kussen op het hoofd van zijn laatste slachtoffer legde vooralleer hij er een kogel door joeg……
    Hij wist dus wat hij aanrichtte.

  11. hans Becu Zegt:

    Mevrouw Hemmerechts, U loopt in uw discours tot responsabilisering van het individu voorwaar fluks Theodore Dalrymple ter rechterzijde voorbij. Links komt duidelijk tot betere inzichten; er is nog hoop. Maar ik vind het nogal sterk van een individu dezelfde mate van controle te verwachten over een geestelijke ziekte zoals pedofilie dan van een lichamelijke afwijking zoals slecht zien. Het lijkt mij iets eenvoudiger naar de opticien te stappen dan je pedofiele neigingen te controleren. Psychisch zieke mensen zijn net zij wier oordeelsvermogen en de controle over hun handelen is aangetast. In hoeverre ze deels nog persoonlijk verantwoordelijk zijn voor hun daden is eigenlijk niet te achterhalen, en ook irrelevant. Janssens monster of gek, wie zal het zeggen ? De essentie is dat we een performante justitie hebben die dergeljke mensen snel en doeltreffend opspoort en definitief uit de maatschappij verwijdert als hun daden bewezen zijn. Veel meer is daar niet over te zeggen of aan te doen, en, het is het zoveelste bewijs dat de maakbaarheid van de samenleving haar grenzen kent.

  12. rob Zegt:

    men zou bvb al eens kunnen beginnen met Lady Gaga niet meer als persoonlijkheid van een jaar te verkiezen maar een Steve Jobs of een van de zovele anderen die werkelijk een bijdrage leveren aan de maatschappij .
    het ontbreek aan positieve rolmodellen ! Je moet wel gek zijn om nog te gaan werken bvb als je ook zonder werken vrij goed kunt leven op kosten van de maatschappij …we krijgen het met de paplepel ingegeven en de overheid helpt ons de weg te vinden .

  13. Gert.persoons1@telenet.be Zegt:

    Bij zeer zware misdaden type Dutroux is de vraag naar toerekeningsvatbaarheid, ziekte, krankzinnigheid, slechtheid (?) natuurlijk belangrijk. Maar er is ook de vraag naar het levensgevaar dat van iemand uitgaat voor zijn omgeving, ongeacht de verklaring. Ik denk dat de samenleving in bepaalde situaties het recht om met een misdadiger geen risico meer te willen nemen. Willen we met iemand als Horion nog een risico lopen of mogen we zeggen: iemand die vijf mensen heeft vermoord, heeft zichzelf te gevaarlijk getoond voor zijn omgeving. Dit is in Noorwegen een punt van discussie als het over Brevnik gaat: 70 mensen doodschieten maar de rechspraak kan het niet garanderen dat die man voor altijd ongevaarlijk wordt gemaakt. We moeten niet altijd kijken naar de persoon achter de misdadiger maar naar zijn daden.

  14. zoedt frieda Zegt:

    “Elke mens is en blijft verantwoordelijk voor zijn ziekte.”
    Ze waren niet ziek… ze werden ziek en daar is ons huidig maatschappelijk systeem mede verantwoordelijk voor.
    Mevrouw Lhermitte wist ook wel zeker, net zoals vele andere moeders, dat ze geen praktische hulp zou krijgen… medicatie wel of plaatsing van de kinderen had ook gekund…
    Hoeveel moeders hebben met dezelfde idee rondgelopen? De vraag stappen we eruit met of zonder kinderen…
    Bij “peeters en pichal” staat de vraag hoe het met de carrière vrouwen gaat … een meer dan full- time job als huisvrouw /moeder is daar niet inbegrepen..
    Een basisinkomen zou de mensen al heel wat meer respect en houvast geven … in plaats van uitsluiten en straffen en de mensen in een isolement te duwen… dan komen de gevaren van verslaving, psychose, depressies, moord en zelfmoord…

  15. Jolies Heij Zegt:

    Lijkt me dat de aloude bijbelse wijsheid nog steeds van toepassing is: doe een ander niet wat u niet wilt dat u geschiedt. Maw berokken een ander geen schade. Dit geldt voor alle aspecten van het maatschappelijke en sociale verkeer. Eea heeft ook te maken met zelfdiscipline. Er is niets mis met een pedofiel die coach voor zwemstertjes wordt, zo lang hij deze meisjes en jongens liefdevol benadert en niet sexueel, zo lang hij ze dus geen psychische schade berokkent. Lang niet iedere pedofiel is een potentiële verkrachter, er zijn er genoeg die zichzelf wel in de hand weten te houden. Ik persoonlijk zou willen pleiten voor een herwaardering van de hoofse, platonische liefde, want daar valt ook veel moois aan te beleven.

  16. Etienne Naaktgeboren Zegt:

    Ik ben het voor een vrij groot deel eens met Rejan Minnekeer.
    Het onderscheid tussen behandelen of opsluiten is kunstmatig. Iemand die een gevaar is voor de maatschappij hou je best een tijdje uit de maatschappij, of die nu ziek is of misdadig of beide. Je hoeft echt niet ziek te zijn om misdadig te zijn. Een misdaad is een handeling in het voordeel van de dader en in het nadeel van de maatschappij buiten de dader. Zowel dader als maatschappij bepalen dus wat een misdaad is. De mens is zoals elk dier van nature goed noch slecht. Opportunisme bepaalt meestal het niet-instinctieve gedrag. Als in de perceptie misdaad loont, dan wordt gekozen voor misdaad. Die perceptie wordt bepaald door eerdere ervaringen (aangeleerd, straffen, beloningen) en de genen (impulsiviteit bij geweld is vooral genetisch bepaald, net als aanleg voor bepaalde zware geestesziekten) en door beide samen (plannen, nadenken). We zijn gewoon niet vrij in ons handelen. Had ik de ouders van Dutroux en groeide ik in identieke omstandigheden op als Dutroux, dan handelde ik als Dutroux. Opsluiten is dus een mogelijke vorm van bescherming van de maatschappij en kan samengaan of samenvallen met een vorm van opvoeden of van behandelen. Soms is de kans dat behandelen lukt groot, soms klein. Soms is de kans op recidief groot, soms klein. Dat dient het beleid te bepalen, los van elke vorm van culpabilisering van de dader of zieke. Het zou mooi zijn wanneer de wetenschap hiervoor meer betrouwbare modellen kan ontwikkelen. Maar weinig mensen met klassieke ernstige geestesziekten (schizofrenie, bipolaire stoornis) begaan trouwens misdaden, als ze dat toch doen zijn ze meestal compleet psychotisch en dan nog hebben ze enig besef van wat ze doen. Laten we vooral die mensen niet met de vinger wijzen in deze discussie.

  17. Louis Lagae Zegt:

    Ik ben van oordeel dat “misdadige” geesteszieken de zorgen moeten krijgen die ze in een privé ziekenhuis zouden krijgen als ze daarvoor geld genoeg hadden. Doe daartoe eens de Rawls ( ja, die van “gelijke kansen”) - test. De gemeeschap moet en zal voor die kosten opdraaien.

  18. Félicien Manon Zegt:

    Wanneer is iemand geestesziek?
    Zo het kunnen iemand zo als ik, die als technisch bediende bij Belgacom op zijn loon vorig jaar 6100 euro aan belastingen betaalde, of goed voor een belastingstarief van 31,8%? Terwijl datzelfde Electrabel vorig jaar 35 miljoen euro aan belastingen op de gemaakte winst betaalde, of goed voor een belastingtarief van niet meer dan 4,33%.

  19. Liesbeth Jaenen Zegt:

    Beste Kristine,
    Het is voor mij moeilijk om dit alles te lezen daar ik zelf het slachtoffer ben geweest van mijn moeders “geestestoestand” en zij me als 8 jarig kind wilde wurgen. Ik ben verschillende malen als kind moeten gaan lopen voor m’n leven van mijn ouders die op één of ander manier “psychisch niet inorde” waren. Mijn oudere broer ontplooide zich tot een moordenaar en werd geïnterneerd, een andere broer pleegde zelfmoord. Ik leef (ook getekend door het verleden) maar ik ben geworden wat zij niet zijn. Mijn ouders hebben nooit hulp gezocht omdat ze vonden dat het hun “recht” was om met hun kinderen te doen wat ze wilden waaronder het oogluikende toestaan van jarenlang seksueel misbruik door mijn oudste broer. En de maatschappij is mij “vergeten” en ik werd begraven in die “hel” die ik “thuis” noem. De “daders” moeten gestraft worden maar ook geholpen zeg je, waar was mijn hulp als kind? 20 jaar van mijn leven heb ik “thuis” gewoond, mijn denken misvormd, emotioneel- lichamelijk- én psychisch misbruikt en kapot gemaakt. Wààr was mijn hulp…?
    Sorry, ik heb het daar moeilijk mee…

  20. Stefaan H. S. Zegt:

    Vooral dankbaarheid dat u dit onderwerp zo tactvol en waardig aansnijdt.
    In mijn mensvisie vallen slechte mensen (ook A. Hitler bijvoorbeeld, of Al Capone, de grote slechterikken met wie ik via mijn wereldwijze vader die in Duistland had gewerkt en in de VS was geweeset, al vertrouwd was als driejarige kleuter), altijd samen met zieke mensen. Die Hitler, die werd zwaar fysiek mishandeld door zijn vader. Voor Jozef Stalin geldt hetzelfde. Ik ben een amateur in het bijeen sprokkelen van zulke verklaringen, hoewel ik heel zeker ben van het principe. (Maar een autoriteit als Alice Miller heeft die biografische evidentie overtuigend bij elkaar gezet, onder andere in haar bestseller “Het drama van het begaafde kind”). Ik zie hoe gezond en lief mijn hond opgroeit onder mijn lieve ogen, hand, aanwezigheid… die eerlijk streng kan zijn, maar niet meer. Die in nauw contact leeft. Weet u, contactarmoede lijkt mij een enorm toepasselijke label op onze bevolking. Dat zeg ik ook na een huwelijk met een vrouw uit een sub saharaiaans land. Hoe is het mogelijk dat de mensen van mijn land hun kinderen minder dan een uur tijd per dag geven (OESO cijfers van eerder dit jaar)? En dan nog vinden de wetenschappers (met hun laserstraal-kennis die ver van wijsheid staat) geen verklaringen voor de hoge prevalentie van allerlei pathologieën bi j de kinderen van deze generatie… er is gewoon geen Warm Nest meer voor de meerderheid van de kinderen. En dat is voor mij een stichtende fundamentele paradox die heel veel verklaard: “De hoeveelheid warmte waarmee een jong kind wordt omringd, bepaald een leven lang hoe goed dat brein zal functioneren” : uitspraak van Otto von Kreuzveld tijdens het Mind Brain congres in Leuven… We zijn als “samenleving” (sic) echt verkeerd bezig. Om kort te gaan: zou het niet kunnen dat wij salaris verslaafd zijn? Dat wij verblind zijn door de uitvinding die ze Pensioen noemen? - Een Hitler, die Kon echt niet een vrouw het hof maken. Ik heb het getuigenis van Leni Riefenstahl, de grote pionier in fotografie en film, daarover bij mij in de bibliotheek; zij was een collega van mijn Duitse vader. Op een dag zijn beiden (Adolf en Leni) een paar kilometer over een speciaal vrij gemaakt strand gewandeld. Hij kwam niet verder dan haar elleboog even aanraken; zij getuigt: had hij toen avances gemaakt, was ik onvermijdelijk zijn minnares geworden. Adolf was zelf ook een groot slachtoffer. - En dus is de vraag van mevrouw Hemmerechts buitengewoon pertinent en pijnlijk: hoe die zieke bedrijvers van misdaden verzorgen? - Er is veel Liefde tekort in deze maatschappij. - België is al internationaal op de vingers getikt voor de mistoestanden in de penitentiaire psychiatrie. Op het minicongres na de Mad Pride in Brussel vorige week in Bozar hebben enkele mensen m/v die daaronder geleden hebben, de boel op stelten gezet, zij konden het niet verdragen de vertegenwoordiger van de minister te horen spreken… Die minister moet in hun ogen ongelofelijk veel boter op het hoofd hebben… Eternel, help ons… wij weten niet hoe zondig wij zijn. De personen in de cellen dragen ons systeem…

  21. Herman Tulp Zegt:

    Ik heb tijdens mijn opname vanwege niet aflatende somberte in de jaren tachtig diverse mensen psychotisch zien worden.
    Het grenzeloze en ook in een aantal gevallen naakt lopen ineens van psychotici ( waarom is dat toch) heeft me verbijsterd en geïntrigeerd.
    Ze waren vaak blij als ze in de isoleer zaten, dat begrensde hen.

    Wat me opviel dat mensen na een psychose vaak zeer opgetogen over hun psychose praatten,
    een soort trots over al die dingen die ze hadden uitgehaald, al die avonturen die ze hadden beleefd.

    Ik had niet het idee dat iemand in een psychose erg aanspreekbaar is. Zo iemand bevindt zich echt deels in een andere ‘dimensie’.
    Ik kan me goed voorstellen dat in die ander dimensie ook soms gruweldaden worden gepleegd zoals men in een droom ook wel merkwaardige dingen kan uithalen.

Plaats een antwoord op het bericht