De kool en de geit sparen. Have your cake and eat it. Van twee walletjes eten. Aan uitdrukkingen geen gebrek om aan te geven dat pijnlijke keuzes niet noodzakelijk pijnlijk hoeven te zijn om de eenvoudige reden dat ze vermeden kunnen worden. Zo ook de keuze: koning of president. In Europa kennen we sinds jaar en dag de ijzeren wet: een land heeft een koning óf een president. Wordt er gekozen voor een president, dan moet de koning opstappen. En omgekeerd natuurlijk, al komt dat zelden voor.
Een koning staat nooit alleen
Een president op straat zetten is niet zo moeilijk. Je organiseert een afscheidsfeestje met fraaie speeches en je stopt de man of vrouw een pensioen in de handen. Einde verhaal. Van een koning ben je niet zo gemakkelijk verlost. Een koning staat nooit alleen. Er hoort een huis bij, een familie, een dynastie. Een koning houdt nooit op koning te zijn. Altijd houdt hij zich klaar voor de dag waarop hij opnieuw in zijn koninklijke hoedanigheid naar buiten kan treden. In zijn hart blijft hij altijd koning. En zijn gemalin koningin. Troon of geen troon, kroon of geen kroon, ze noemen hun kinderen prinsen en prinsessen, en brengen hun het besef bij van de grote verantwoordelijkheid die op hun schouders rust. Over onze kroonprins kun je denken of zeggen wat je wilt, maar over één ding kan geen twijfel bestaan: zijn bereidheid zijn taak op zich te nemen en de troon te bestijgen met Mathilde aan zijn zijde.
De laatste koning?
Ironisch of tragisch genoeg lijkt die bereidheid omgekeerd evenredig met de kans dat zijn ambitie in vervulling zal gaan. Zelfs wie het politieke leven de afgelopen jaren en maanden met een half oog heeft gevolgd beseft dat Albert weleens de laatste koning der Belgen zou kunnen zijn. Waar halen we de energie vandaan om in een nieuwe koning te geloven? Koning Filip. Nee, de rek is eruit.
Nu België de eerste president van Europa heeft mogen leveren, moet België misschien ook maar eens op zoek gaan naar een president voor zichzelf. Waarom eigenlijk niet Herman Van Rompuy? Die kent intussen het klappen van de zweep. Zou het geen fraaie fin de carrière voor hem zijn? Een dessertje voor na het Europese presidentschap. De eerste president van België!
Koning maar geen staatshoofd
En Filip? Die mag zijn vader opvolgen. Als koning. Maar niet als staatshoofd. Wat doet een koning wanneer hij geen staatshoofd is? Hij is koning. Niet langer koning der Belgen, want de Belgen hebben in dit scenario een president. De koning woont in zijn paleis. Daar is hij koning. Koning van Laken, dus. Hij behoedt tradities en rituelen. Hij is. Hij koningt.
Uiteraard ontvangt hij geen geld meer van de staat. Met de staat heeft hij niets meer te maken. Sterker zelfs: de staat zou kunnen vergaan, maar hij als koning blijft bestaan. Presidenten verwelken en regeringen vergaan, maar koningen blijven eeuwig bestaan.
Benin als voorbeeld
In het West-Afrikaanse Benin hebben ze dat al jaren begrepen. Het land heeft een president, maar telt talrijke koningen met paleizen en aanhang en alles wat bij een koning hoort. Wat ze doen? Ze zijn. Ze houden audiënties. Ze werken als een magneet voor toeristen. Zelfs het meest bouwvallige paleis waar ooit een koning heeft vertoefd, wordt door toeristen piëteitsvol bezocht. Geen hond reist kilometers en kilometers om een presidentieel paleis te bezoeken. Alleen het woord ‘koning’ heeft dat effect. Het woord ‘keizer’ ook natuurlijk, als superlatief van ‘koning’. Net als ‘sultan’. Voor hen willen mensen zich ook verplaatsen. Maar nooit voor een president.
Hoe je het ook draait of keert, een koning is iets bijzonders. Die zet je niet lichtvaardig aan de deur. En het hoeft dus ook helemaal niet. België kan een republiek worden, terwijl Albert rustig koning blijft. En daarna volgt Filip hem op. Als koning van Laken. Le Roi de Laeken. Misschien moet er maar eens een delegatie naar Benin worden gestuurd om te onderzoeken hoe ze het daar precies geregeld hebben gekregen.
@Allen: reageren op deze blog impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees dus de regels - mod
12/01/2012 om 12:22
Beste Kristien,
Ik heb met volle aandacht je bericht gelezen ewel ik sta er verstomd van dat we op één en dezelfde lijn zitten.
Ikzelf ben geboren in Afrika en daar hebben ze ook een president, weet je wat ik nu jammer vind dat er hier in België geen republiek is.
Al dat gedoe van de aloude tradities, hier zou toch het één en het ander mogen veranderen.
Met alle respect ik bewonder je gedachtengang.
Met vriendelijke groetjes van een koloniale illegaal.
Ik hou van je vlotheid en perceptie.
12/01/2012 om 12:32
Waarom we in België nooit een president i.p.v. een koning zouden kunnen hebben?
Omdat deze dan altijd (helaas) een vlaming of een waal zou zijn, wat de ‘andere helft’ van het land niet snel goed zou vinden.
Voor het premierschap gaat dit nog net (hoewel vlamingen blijkbaar gecompenseerd moesten worden met ministers en secretarissen om Di Rupo toch maar te aanvaarden (hypocriet?!)), maar ook enkel omdat (theoretisch) de Koning der Belgen er nog boven staat.
12/01/2012 om 12:56
Het verheugt mij dat een bekende Vlaming openbaar de steling durft innemen dat het koningshuis een overbodig gedoe is.
Ik hoop de dag te mogen beleven dat België (of Vlaanderen) een president krijgt ipv de familiale opvolging in de familie van Laken.
Laat de koningskinderen eindelijk eens ondervinden wat een gedmiddelde Belg moet doen om een normaal leven te kunnen lijden.
Schaf de dotaties onmiddellijk af. Kijk naar de buurlanden. Daar hebben ze nog een beetje ethiek.
12/01/2012 om 13:46
Ons voorstel: de koningin of koning wordt gekozen om de 5 jaar… een protocollaire functie…zij/hij zal samen met de premier, ons land vertegenwoordigen en staatshoofden verwelkomen…
Ook de huidige prinsessen en prinsen kunnen zich kandidaat stellen. Aangezien alle inwoners over gratis internet zullen beschikken, kan er voorheen al een selectie gebeuren om de 50 genomineerden op de kieslijst te brengen….
Taal speelt geen rol… “waardering hebben voor” en “houden van” alle inwoners is belangrijker.
”Er komt een vaste ploeg om het reilen en zeilen in het paleis te organiseren, te onderhouden, te bewaken… onder de bevoegdheid van de minister van cultuur.
12/01/2012 om 13:51
Volgens mij is een koning of koningin met prinsjes en prinsesjes gewoon een anachronisme. we leven per slot van rekening in de 21. eeuw en niet meer in de Middeleeuwen! Een land moet gerepresenteerd worden door iemand, maar laat die persoon dan ook de geschikte man of vrouw zijn, die door zijn of haar prestaties voor deze functie gekozen wordt en niet door geboorte.
12/01/2012 om 13:56
Als een protocollaire koning moet verkozen worden zoals Zoedt Frieda voorstelt, waarom komen dan alleen prinsen en in prinsessen in aanmerking? Dat lijkt me nauwelijks enig voordeel te bieden: ‘God’ (alias genen + toeval) bepalen dan nog steeds wie staatshoofd wordt, zij het op een iets ruimere schaal. Het is uitgerekend dit theocratische principe dat moet sneuvelen: elke burger moet de mogelijkheid hebben om aan het hoofd van een staat te komen. En ik heb het echt niet alleen over de B-entiteit maar over alle landen, inclusief - bijvoorbeeld - Nederland, Zweden, Denemarken en Noorwegen.
12/01/2012 om 14:17
En dan heeft hij meteen een achternaam: Filip de Coninck.
12/01/2012 om 15:37
De Van-Saksen-Coburghs-Gotha, een Duits geslacht dat terug gaat tot de 14de eeuw- zijn aan het roer gekomen in 1831 en hun (financiële) positie werd in de grondwet vastgelegd. Die grondwet wijzigen en van België een republiek maken, waarbij de president wordt verkozen door rechtstreekse verkiezingen, is gelet o de samenstelling van België helaas een utopie. Voor de Franstaligen is la Belgique=le roi.
Maar wat doen die heren en dames VSCG eigenlijk, behalve op de troon zitten en handelsmissies leiden + veel geld opdoen?
12/01/2012 om 16:38
Tot in de 17de eeuw ontleenden koningen hun gezag, macht, invloed en rijkdom, rechtstreeks aan god. (Het Goddelijk Recht van Koningen - Devine right of Kings) Ze waren slechts aan Hem verantwoording verschuldigd.
De filosoof John Locke was de inspiratiebron van de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring die komaf maakte met dit dogma.
Ook Europa met zijn nog steeds talrijke monarchiën, (waaronder België) heeft dringend nood aan een nieuwe John Locke die het aandurft om ook hier die immer parasiterende klasse voor eeuwing en altijd, kort en goed op te kuisen.
Weg ermee, in tegenstelling tot uw aanbeveling dat ze iets bijzonders zouden zijn.
Merkwaardig genoeg blijven die Yankees HEM (of beter gezegd HET) om de haverklap aanroepen, en plooien zich naar de grillen van een ideologie met niets dan leugens en bedrog in de nalatenschap.
12/01/2012 om 16:43
We hebben nog een koning, nog een president nodig. We hebben al een premier en dat is perfect voldoende. Noem hem desnoods minister president …
12/01/2012 om 17:13
Ik vind provincieraden en gewestregeringen ook overbodig en peperduur, en schrijvers en dichters die gesubsidieerd moeten worden omdat ze de meerderheid van de mensen niet kunnen boeien ook. Waarom betoelagen we nog het muziekonderwijs, en waarom krijgen de vakbonden en de partijen staatssteun? Laat ons alles afschaffen en helemaal opnieuw beginnen maar alleen met instituten en mensen die ik genegen ben, misschien is dan alles voor mij alleen, maar dat gaat saai worden want dan kan ik op niemand kankeren.
12/01/2012 om 22:22
België dient dus het voorbeeld te volgen van Benin? Volgens J. Frazer werd ooit een magiër of medicijnman koning omdat hij voor regen kon zorgen in Afrika. Wanneer het land echter getroffen werd door grote droogte diende hij echter van zijn troon afstand te doen. Anderzijds zorgt een koning voor continuïteit van het land terwijl een president slechts korte tijd president is.
13/01/2012 om 07:28
Met Bart de wever als president van Vlaanderen op handelsmissies naar Saudi Arabië of Japan.
Ben benieuwd hoeveel kontrakten men ermee zou binnen halen.
Er wordt nog steeds zwaar onderschat hoe men in sommige landen tegen monarchieën aankijkt.
Trouwens, is een president soms gratis. Kijk maar naar het ellysee in Parijs.
13/01/2012 om 10:53
Een koning is gewoon middeleeuws en op geen enkele manier nog te verdedigen.
De koning van Belgie staat ook op geen enkel ogenblik boven de politiek; hij staat er namelijk midden in.
Hij is ook niet noch waal noch vlaming, het is een franstalige ‘pur sang’, gewoon een waal dus.
Bovendien is het koningshuis in Belgie gewoon belachelijk duur.
Kan iemand mij nog uitleggen waarom we dan een koning hebben in Belgie?
William heeft het al gedaan.
De franstaligen in dit land willen de koning en geen referendum, geen politieke beslissing, niets kan dat veranderen want wat de franstaligen willen zal gebeuren, zo simpel is dat.
Als extreem idee, waarom doen we geen europese aanbesteding?
De hoogste bieder mag voor een periode van 5 jaar koning van Belgie worden, maar moet wel een aantal lintjes knippen.
In dat geval zou de koning geen geld kosten, maar opbrengen. Ik ben zeker dat er kandidaten voor zijn.
13/01/2012 om 11:31
De grote vraag is, doen zij die verkozenen des volks worden genoemd het beter, of de managers van banken of ….
Jullie zoeken waar het niet zit, plat populistisch, kijk eens goed rond en beoordeel en evalueer hen die aan de zijlijn staan te roepen.
Zij kosten ons onnoemelijk veel meer en hen kan je gerust als contraproductief bestempelen, maar ja dat is niet bon ton en het gepeupel mort en wil wat anders horen.
13/01/2012 om 13:12
@ Wouter
Als Vlamingen en Walen een probleem hebben met een president uit het andere landsdeel en de koning als staatshoofd daarvoor de oplossing is, dan moet je je serieus afvragen of België nog bestaansrecht heeft. Of misschien moeten we zeggen dat Vlaamse en Waalse POLITICI daar een probleem mee zouden hebben.
13/01/2012 om 14:03
Een Koning of een President. Deze vraagstelling komt steeds frequenter voor in ons Koninkrijk. Deze maal is het de beurt aan Kristien Hemmerechts.Wel ben ik deze keer op mijn honger gebleven, nieuwe frisse argumenten zijn totaal zoek in haar pamflet, behalve dan de vergelijking met Benin want daar hebben ze het uiteindelijk begepen.
Van wat wordt België beter, wij hebben een waaier van keuzes, van de zesde staatshervorming bijvoorbeeld , als alle accoorden en transferten van de macht een feit zullen zijn. Het dient gezegd dat Albert 1 tijdens de 545 dagen een rol gespeeld heeft , één Koning waardig. Hij werd zelfs uit vakantie gehaald om de gemoederen te bedaren.Met een President was deze truck nooit gelukt.
Maar Albert 1 is op pensioenleeftijd ,en zijn zoon staat klaar in de coulissen.Er wacht ons zeker nog een zevende staatshervorming te wachten,dus een Koning zal zeker niet overbodig zijn.
Dit land moet weten wat het wilt, dat is mij ook duidelijk. Laten we echterzo vlug mogelijk werk maken van de institutionele en wetgevende hervormingen , het geeft ons nog even de tijd om na te denken en te zien of dit project slaagkans heeft. Indien niet , ja dan hebben we noch Koning noch President van doen , het volstaat dat we verder gaan met Kris Peeters . De heer Dewever zal zeker nooit zulk een hoog ambt aanvaarden en de eer aan zichzelf houden.
13/01/2012 om 21:40
Hoe zielig kunnen we zijn het koningshuis afschaffen??
Voor die paar centen dat dat kost .
maar ja dit verkoopt goed zeker alhoewel dit plaatje is allang zot gedraaid
Willen we eens uitrekenen wat de politiek ons kost?en wat die presteren?
maar die politiekers hunne vuile was mag men niet buiten hangen hé want dat valt in de privé sfeer =zwakke bedoening niet
Inplaats van steeds dit vuurtje aan te wakkeren en te stoken kan u niets anders bedenken dan ons land vergelijken met een bananen republiek.
Doe alstublief eens de moeite om rond te kijken in de landen wat er met de presidentschappen allemaal aan de hand is.
14/01/2012 om 10:17
Dag Kristien,
Algemeen kunnen we stellen dat we in een goed land leven. Een land moet bestuurd worden of we nu een koning of een president zouden hebben. Onze koning is volgens ons het laatste bindmiddel dat ons samenhoudt en economisch naar andere landen toe een instituut waar men naar opkijkt. Waarom veranderen om te veranderen en allerlei risico’s lopen die niet te overzien zijn.
Ik ga wel akkoord dat gans de famillie niet moet onderhouden worden.
14/01/2012 om 13:28
ik sta versteld van deze bijdrage.
Schrijfster stelt -zonder enige motivering overigens - dat koningen meer zijn dan wij. Waarom ? omdat zij zich eeuwen geleden, na moorden en plunderen op de werkmens, dusdanig verrijkt hebben, bondgenoten hebben gekocht en zich hebben laten kronen door die “gekochte vrienden” ?
“kroon of geen kroon, ze noemen hun kinderen prinsen en prinsessen ….” . Ik heb geen kroon, maar mijn kinderen hebben ook verantwoordelijksbesef PLUS het besef dat ze ZELF zullen moeten presteren om ergens te geraken.
Ik behoor niet tot de intieme kring van de schrijfster, maar hangt er misschien ergens een adellijke titel in de lucht ? Man man, welkom in de 21° eeuw
14/01/2012 om 14:18
Dan heb ik toch liever een koning.Heeft het Europese volk Van Rompuy verkozen?Neen.Als president van Europa heeft hij geen enkele democratische legitimiteit en bovendien vind ik niet dat wij in een democratie leven.
Democratie vertaalt zich als macht aan het volk en dat is in mijn ogen heel wat meer dan om de 4 jaar een bolletje zwart maken op de marionet in het midden,rechts of links.
Kijk ook hoe moeilijk het is om een nieuwe politieke partij op te richten als je geen kapitaal hebt of een BV bent,terwijl de gevestigde waarden zendtijd en campagnegeld krijgen van de overheid.Dat is oneerlijke concurrentie.
Bovendien hebben wij ook geen inspraak in wie zich verkiesbaar stelt.Die keuze wordt door de partijen gemaakt die op hun beurt de speelbal zijn van ontelbare belangengroepen.
Conclusie;wij leven in een particratie,geen democratie.Moest de massa werkelijk een stem hebben,de wereld zou er vandaag de dag geheel anders uitzien.
14/01/2012 om 23:27
@Marc Verleysen;u heeft blijkbaar de tekst ofwel niet goed gelezen ofwel hem totaal verkeerd begrepen.Mevrouw Hemmerechts neemt immers klaar en duidelijk stelling in tegen het koningshuis,iets wat u klaarblijkelijk niet op deze wijze hebt begrepen.
14/01/2012 om 23:59
Een antwoord op “Voor die paar centen dat dat kost” + “plat populistisch”
Eventjes de boekhouder spelen:
De dotatie aan onze kroonprins voor 2012 gestegen is tot ruim 934.000 euro. Anno 2011: 923000 euro. Een extra wachtpremie zeker.
Koningin Fabiola zal het dit jaar met 1.460 000 euro mogen doen. 20 000 euro extra in vergelijking met vorig jaar.is Ter vergelijking: dat is 160 keer hoger dan een normaal weduwepensioen. Welke rol zij nog speelt in het Belgisch Staatsbestel, is me niet duidelijk. Koningin met pensioen of zoiets? Paola is toch koningin.
De balans van de firma van Van Saksen-Coburgh als geheel staat een post van 13.400.000, vaste kosten en werkingskosten nog eens zoveel. Daar kan je al een muziekschool mee financieren.
Het verwijt van “populisme”. Volgens de media en volgens sommigen leven we in een “democratisch land, waar je moet om de 4 jaar moet gaan kiezen of je krijgt een boete. Anders bleef ik thuis. Tijdens de campagne is er veel gepr/blaat over “de mensen”. Het populus dus ofte wij, de mensen.
Na de verkiezingen hoor je daar niets meer van. Dan beslissen de partijvoorzitters (waar ik er geen enkele van heb gekozen) in onderhandelingen (op kastelen) en conclaven wie welke functies krijgt over het hoofd van diezelfde “mensen”. Na soms lang onderhandelen, zo’n 540 dagen, sluiten ze uiteindelijk een akkoord af over die dingen die “de mensen” te wachten staan. Inspraak van “de mensen”: enkele belangengroepen, die mee aan tafel komen zitten. De media brengt dan daarover verslag uit.
De massa heeft geen stem. De staat of Europa beslissen.”
In plaats van een systeem van rechtstreekse verkiezingen, referenda (cfr Zwitserland, niet bepaald een ontwikkelingsland) of zoals bij de Staat en de Europese Unie vergelijkende onderzoeken te laten bepalen wie op welke stoel terecht komt. Tenzij topfuncties, zoals staatssecretaris, minister, Europees commissaris, die worden uitgedeeld door partijvoorzitters.
Ter informatie: de voorzitter van de Europese Unie wordt in geheime stemming (democratie?) benoemd door het Europees parlement. De president en de voorzitster van de Hoge Raad, een mevrouw, wiens carrière het typevoorbeeld is van politieke benoemingen, de een na de ander, werden tijdens een Europese top aangesteld. Democratie heet dat.
16/01/2012 om 03:50
Kristien, ik heb van je artikel gesmuld! Zelf roep ik al jaren dat de begrippen ‘democratie’ (de stem van het volk) en ‘monarchie’ (erfopvolging) paradoxaal zijn. Of de koning ook voor jouw idee zou te vinden zijn is echter sterk te betwijfelen! Voor hem is dit zo’n beetje: “De koning die hofnar werd”. Stel: in een groot bedrijf zegt men aan de CEO: “Je krijgt een prachtig kantoor en een Mercedes met chauffeur, als er bezoekers komen mag je met hen een glaasje drinken, maar we gaan je wel niet meer betalen en je mond moet je voortaan ook houden!” Maar het idee op zich is best leuk. Ik voorspel trouwens al jaren dat tegen het einde van de 21ste eeuw de meeste Europese monarchieën verdwenen zullen zijn.